Cơ thể có mùi hôi

Cơ thể có mùi hôi
(Cập nhật: 08/07/2019)

Tóm tắt: mùi cơ thể là kết quả của quá trình chuyển hóa các chất trong mồ hôi của vi sinh vật trên da. Vì hệ sinh vật trên da mỗi người khác nhau, mức độ bài tiết mồ hôi của mỗi người cũng khác nhau nên mùi cơ thể có thể xem là độc nhất, tương tự như dấu vân tay.
Mùi hôi cơ thể có thể giảm bằng cách thay đổi lối sống, hoặc cần điều trị y khoa.

Bài viết đã được đăng tại trang cá nhân của BS. Quang (CK1 Da liễu)

Tuyến mồ hôi ở da

Đầu tiên, cơ thể người có 2 loại tuyến mồ hôi chính. Một loại tiết trực tiếp mồ hôi ra bề mặt da, tên tiếng Anh là eccrine. Loại thứ hai tiết mồ hôi vào nang lông, từ đó mới ra bề mặt da chung với các thành phần trong tuyến bã, tên tiếng Anh là apocrine. Sự khác nhau của 2 loại này mời các bạn xem hình:

Tuyến mồ hôi ở da người
Eccrine: tuyến mồ hôi bài tiết ra bề mặt da
Apocrine: tuyến mồ hôi bài tiết vào nang lông

Ngoài ra, ở vùng nách có một loại tuyến mồ hôi thứ ba, nó có cấu tạo giống tuyến apocrine nhưng lại tiết mồ hôi ra bề mặt da, tạm gọi là apo-eccrine. Tuyến apo-eccrine này bài tiết chủ yếu là nước, vai trò cần được nghiên cứu thêm.

Mùi có thể có tác dụng gì

Mùi cơ thể được cho là có tác dụng tạo sự kích thích, hấp dẫn về mặt giới tính. Ở tuổi dậy thì tuyến apocrine bắt đầu hoạt động. Thành phần trong mồ hôi do tuyến apocrine tạo ra dễ tạo mùi hơn so với tuyến eccrine. Vì vậy mùi cơ thể trẻ dậy thì dễ nhận biết hơn so với trẻ nhỏ.

Quá trình tạo mùi cơ thể

Khi mới được tiết ra bề mặt da, mồ hôi không có mùi. Khi mồ hôi đọng trên da đủ lâu (đặc biệt ở các vùng da kín như nách, háng), hệ vi sinh vật thường trú trên da sẽ chuyển hóa các chất trong mồ hôi tạo thành mùi cơ thể. Mỗi loại vi sinh vật sẽ tạo thành mùi khác nhau, chẳng hạn như:

  • Vi trùng Bacillus và Corynebacterium: mùi vớ ẩm
  • Vi trùng Brevibacterium: mùi ở vùng nách

Mỗi người có hệ vi sinh vật trên da khác nhau, nên mùi tạo thành là tổng hợp của các mùi riêng lẻ cũng khác nhau và đặc trưng cho từng người, như hình vẽ

Tham khảo sách Cosmetic Dermatology – Products and Procedures

Làm sao để giảm mùi hôi cơ thể

Theo phần đầu, quá trình tạo mồ hôi sẽ có 3 giai đoạn

  • Cơ thể tăng tiết mồ hôi: tuổi dậy thì, thời tiết nắng nóng, sốt, vận động mạnh, rối loạn hệ thần kinh thực vật…
  • Mồ hôi đọng trên da đủ lâu, thông thường là vài giờ
  • Vi sinh vật thường trú trên da chuyển hóa mồ hôi thành mùi cơ thể

Tương ứng, các giải pháp lần lượt là:

  • Giảm tình trạng tiết mồ hôi của cơ thể: mặc quần áo thoáng mát, giảm tiếp xúc với thời tiết nắng nóng, không vận động quá mức, dùng sản phẩm giảm tiết mồ hôi, thường gọi chung là “lăn khử mùi”, từ khóa tiếng Anh của sản phẩm giảm tiết mồ hôi là antiperspirant.
  • Giảm thời gian mồ hôi đọng trên da: tắm gội thường xuyên, nhưng tuyệt đối không được tắm ngay sau khi vận động mạnh hoặc đi dưới thời tiết nắng nóng.
  • Giảm hệ sinh vật thường trú trên da: KHÔNG nên, vì nếu tiêu diệt hệ sinh vật này sẽ gây nhiều bất thường về tình trạng miễn dịch và đề kháng của da như dị ứng, viêm nhiễm…
  • Đã có mùi cơ thể khó chịu thì dùng lăn khử mùi. Tác dụng tương tự như nước hoa. Từ tiếng Anh cho lăn khử mùi là deodorants.

Một số can thiệp khác có thể cân nhắc trong các trường hợp mồ hôi quá nhiều:

  • Tiêm Botox vào vùng nách
  • Dùng thuốc có hoạt tính anti-cholinergic
  • Phẫu thuật xử lý tuyến mồ hôi

Tài liệu tham khảo:

  1. Draelos ZD. Cosmetic Dermatology, Products and Procedures. John Wiley & Sons; 2015. https://www.amazon.com/Cosmetic-Dermatology-Zoe-Diana-Draelos/dp/1405186356
  2. Lonsdale-eccles A, Leonard N, Lawrence C. Axillary hyperhidrosis: eccrine or apocrine?. Clin Exp Dermatol. 2003;28(1):2-7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12558618
Hai thẻ thay đổi nội dung bên dưới.
HQ Beauty cung cấp mỹ phẩm chính hãng và kiến thức làm đẹp chuẩn xác được tổng hợp từ những tài liệu, nghiên cứu y khoa đã công bố.

Trả lời